Acrylamide via voeding schadelijk

Acrylamide staat bekend als een voor de mens neurotoxische en waarschijnlijk kankerverwekkende stof. In 2002 publiceerde het Zweedse Voedselagentschap (Swedish National Food Agency) resultaten van analyses naar acrylamide in alledaagse voedingsmiddelen. Hieruit bleek dat er aanzienlijke acrylamidesgehalten aanwezig waren in voornamelijk gebakken zetmeelrijke voedingsmiddelen zoals patat, chips, ontbijtkoek, crackers, ontbijtgranen en speculaas. Meer en meer wordt vermoed dat langdurige inname van acrylamide via de voeding schadelijk voor ons is. De voedingsindustrie heeft op eigen initiatief de gehalten in enkele producten al aanzienlijk teruggebracht. Nieuw wetenschappelijk materiaal moet nu uitwijzen of er aanvullende maatregelen nodig zijn om acrylamidegehalten in voedingsmiddelen verder terug te dringen.

Acrylamide wordt uit bepaalde aminozuren (hoofdzakelijk asparagine) en reducerende suikers (vooral glucose en fructose) gevormd in de zogenaamde reactie van Maillard. Deze reactie zorgt bij bakken, braden en roosteren van vooral zetmeelrijke producten voor de bruinkleuring van het voedsel en voor een deel ook voor de geur en smaak. Acrylamide zit niet alleen in bepaalde producten die de voedingsmiddelenindustrie produceert maar ook in voeding die thuis of in restaurants is bereid. Er zijn tot eind vorig jaar ongeveer zes epidemiologische studies gepubliceerd. Hierin kon geen verband worden gelegd tussen de inname van acrylamide via de voeding en

Acrylamide komt onderm eer voor in chips

verschillende typen kanker zoals borstkanker, dikke darmkanker en nierkanker bij de mens. Deze studies zijn uitgevoerd in de algemene populatie. Het afgelopen halfjaar echter zijn er twee studies gepubliceerd die wel een duidelijk positief verband laten zien tussen de acrylamide-inname en baarmoeder-, ovariumen borstkanker bij postmenopauzale vrouwen. Het lijkt er dus op dat bepaalde subpopulaties gevoelig zijn voor de effecten van acrylamide. Vorige maand is er een bijeenkomst geweest waarin opnieuw al het onderzoek naar acrylamide tegen het licht is gehouden. Mogelijk kunnen daar nieuwe aanbevelingen uit voortkomen voor gevoelige subgroepen in de samenleving. En ook voor het aanpassen van de bereidingswijze van producten thuis zoals patat. Meer informatie: Voeding Nu, mei 2008.

Probiotica helpen mogelijk tegen hooikoorts

Probiotica helpen wellicht hooikoorts te verminderen. Dit komt omdat het immuunsysteem door de probiotica in balans wordt gebracht. Britse wetenschappers hebben dit in het tijdschrift 'Clinical and Experimental Allergy' gepubliceerd.

Het dagelijks drinken van probiotica kan onze natuurlijke afweer zo veranderen dat het minder sterk op pollen reageert. In het onderzoek werd de bacterie Lactobacillus casei gebruikt. Deze bleek dus een gunstig effect te hebben en het immuunsysteem in balans te brengen. In de studie kregen vrijwilligers vijf maanden lang dagelijks probiotica of een soortgelijk drankje zonder bacteriën. De deelnemers werden vervolgens voor, tijdens en na het hooikoortsseizoen getest op allergische reacties. De probiotica bleken een beschermend effect te hebben tegen hooikoorts. De wetenschappers hebben niet gemeten of de deelnemers

daadwerkelijk minder last van hun hooikoorts hadden. Er werd in de studie alleen naar bloedwaarden gekeken.

Probiotica blijken een beschermend effect te hebben.

‘Gewone’ boterham gezondste ontbijt

Wil men gezond ontbijten? Dan kan men volgens de Consumentenbond maar het best voor een gewone boterham kiezen. Cruesli’s bevatten te veel suiker en te veel verzadigd vet. De ontbijtproducten speciaal voor kinderen kan men maar beter gewoon snoep noemen, aldus de bond, omdat er zoveel suiker in zit.

De Consumentenbond testte ontbijtproducten zoals krokante muesli (beter bekend als cruesli), drinkontbijt en kinderontbijt. Bij de cruesli's kwam de bond niet eens tot een beste koop: in alle producten zit te veel verzadigd (slecht) vet en suiker. De cruesli's bevatten zelfs zoveel verzadigd vet dat geen enkel product onder de norm van het Voedingscentrum blijft. Ook de krokante muesli bevat veel suiker. Van 'nature' zit er tot zeven procent suiker

in, fabrikanten vullen dat aan tot wel twintig procent. En dus volstaat geen enkel ontbijtproduct als vervanger van de ouderwetse volkoren boterham, aldus de Consumentenbond. De ontbijtproducten voor kinderen mogen de naam 'ontbijtproduct' eigenlijk niet eens dragen, vindt de consumentenwaakhond. Van de onderzochte kinderontbijten spant de Kellogg's Smacks de kroon: die bestaat voor bijna de helft uit suiker, namelijk 47 procent. De hoeveelheid vezels in de cruesli is wel in orde en komt ongeveer overeen met twee sneetjes volkorenbrood, ook leveren ze genoeg energie. Dat doen drinkontbijten dan weer niet en die bevatten ook weinig vezels en veel suiker. Het testpanel van de Consumentenbond vond wel vrijwel alle geteste producten lekker. Maar dat is met zoveel vet en suiker nauwelijks een verrassing te noemen!

In plaats van ontbijtproducten kan men volgens de Consumentenbond beter een boterham kiezen.

Toenemende belangstelling voor nutrient profi ling

Nutrient profi ling is het bepalen van een score voor de voedingskwaliteit van voedingsmiddelen op basis van hun nutriëntensamenstelling. Nutrient profi ling moet consumenten helpen een goede voedselkeuze te maken en producenten helpen hun producten te verbeteren. Daarnaast zal het binnen afzienbare tijd de basis worden voor regelgeving door autoriteiten wat betreft de voedselkwaliteit. Er zijn echter nog veel onduidelijkheden, zo bleek op een onlangs gehouden symposium.

"Veel inwoners van geïndustrialiseerde landen zijn niet overvoerd maar ondervoed. Ze nemen met hun voeding een aanzienlijke hoeveelheid calorieën op, maar een relatief geringe hoeveelheid nutriënten. Dit leidt tot onderconsumptie van veel essentiële voedingsstoffen zoals calcium, kalium, vitamine A en vitamine D", aldus dr. Gregory Miller, onderzoeksmanager van de Amerikaanse National Dairy Council. Miller was voorzitter van een in april gehouden symposium over nutrient profi ling tijdens het Experimental Biology congres in San Diego. Nutrientgebaseerde profi lering is gedefi nieerd als het

bepalen van een score voor de kwaliteit van voedingsmiddelen op basis van hun nutriëntensamenstelling. Nutrient profi ling moet leiden tot een objectief en wetenschappelijk verantwoord oordeel over de bijdrage van voedingsmiddelen aan de gezondheid. Zowel voor consumenten, producenten als gezondheidsautoriteiten. In al deze gevallen dient de nutriëntendichtheid van voedingsmiddelen een belangrijk criterium voor de kwaliteit te zijn. Door het gebruik van objectieve criteria kan misleiding van de consument worden voorkomen. Miller noemde als voorbeeld chips gebakken in vet dat veel meervoudig onverzadigde vetzuren en geen transvetzuren bevat. Een dergelijk product kan worden gezien als beter voor de gezondheid dan klassieke chips en zou als zodanig door de producent kunnen worden aangeprezen. De nutriëntendichtheid van het product is echter laag, en de bijdrage aan een gezond voedingspatroon is uiterst dubieus. Objectieve nutrient profi ling van het product zou een positieve aanbeveling kunnen voorkomen. Voor meer informatie kijk op www.voedingsmagazine.nl